permakultur etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
permakultur etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Haziran 2012 Cuma

Yabani mi desem öncü mü?



Bostancik'a yabani bitkilerin her sene giderek artan sayida gelisini heyecanla izliyoruz. "Hairy vetch", yabani murdumek ve adini bilemedigim baklagil ailesinden pek cok bitki, semsiyegillerden bir dolu cicek, ve pek cok uzun uzun, envai renkte cicekli dikenler... Yazin yesil kalan calilar, buralilarin cipcik dedigi ot kumeleri. Simdi fotograflarini cekmedigime hayiflaniyorum!:( Kusurum affola. Bunlari tek tek kayit altina alacagim, soz!

Kisaca demem o ki, ilk aldigimizda yazin sapsari bir gorunume burunen arazi, sayelerinde artik renkli bir gorunumde. Siralarini savip da kurudukca bicilip yatiriliyorlar. Kurak Akdeniz ikliminde topragi iyilestirmek icin hepsi ellerinden geleni yapiyorlar. Biz de baklagil ailesinden tek ve cok yillik bitkiler, cali, ve agac dikerek sureci hizlandirmaya calisiyoruz. Tabi bizim diktiklerimiz bizden destek beklerken bu kendiliginden gonullu olarak cikan oncu bitkiler o kadar gucluler ki inanilmaz! Doga isini biliyor, bunu kabul edip onunla birlikte calismak en kolayi aslinda. Ihtiyacimiz olan sey sabir (ah o ne zor is!) ve zaman!

Bu oncu bitkilerden bir tanesi de semsiyegillerden bir guzel. Gecen gun ilginc bir durumda gordum bir tanesini. Fotograflarini DogayiKesfederken'de bulabilirsiniz.

18 Nisan 2012 Çarşamba

Akdeniz’li Permakültürcüler Ilk Defa Biraraya Geliyor

Turkiye Permakultur Enstitusu'nun bir duyurusunu paylasmak istedik:

Birinci Akdeniz Bölgesel Permakültür Buluşması’nda permakültürün aktif uygulayıcıları ve hocaları yeni bağlantılar kurup, bölgedeki deneyimlerini paylaşacak. Akdeniz bölgesinde işbirlği, bölgedeki nüfus baskısı ve iklim koşulları sonucu yaşanan muazzam toprak kaybı nedeniyle özel önem taşıyor. 17-21 Temmuz 2012 tarihlerinde Marmariç’te düzenlenecek Buluşma sırasında bölgedeki başarılar ve sonuç vermeyen çalışmalar paylaşılıp kayda alınacak.

Türkiye Permakültür Ensititüsü, Buluşma öncesinde iki önemli etkinliğe daha evsahipliği yapıyor:

Permakültür Tasarım Sertifikası Kursu

Permakültür’ün uluslararası düzeyde etkin ve deneyimli uzmanları Mustafa F. Bakır ve Rhamis Kent 30 Haziran – 12 Temmuz 2012’de İstanbul’da. Bireysel küçük alanlardan bölgesel büyük arazilere kadar verimli sistemler kurma stratejileri öğrenmek için Permakültür Tasarım Sertifikası kursuna katılarak permakültür tasarımcısı olma yolunda ilk adımınızı atabilirsiniz!

1. Akdeniz Bölgesel Permakültür Konferansı

Birinci Akdeniz Bölgesel Permakültür Konferansı 14 Temmuz’da kıtaların, iklimlerin ve kültürlerin kesişme noktasında! Akdeniz ve Ortadoğu’daki önde gelen permakültür uygulayıcılarının sunumlarıyla katılacağı Konferans “Toprak” teması etrafında şekilleniyor. İlk defa düzenlenen bu etkinliğe katılıım ücretsiz.

Ayrıntılı Bilgi ve Başvuru için: www.rpc2012.com

15 Nisan 2012 Pazar

Dogal Mimari/Insaat Denemeleri - 7

Yine camur karma zamani. Bu sefer banyo binamiza ek duvar yapiyoruz (binanin her isi bitmis gibi!).



Banyonun yaninda, gunde birkac kez gececegimiz yol uzerinde, bir fide baslatma yeri yapalim dedik. Hazir batisi banyo duvari tarafindan kapatilmis, kuzeye de bir duvar yaparsak oldukca korunakli bir yerimiz olacak diye dusunduk. Tabii bu biraz bahane, aslinda earthbag tekniginin basit bir uygulamasini gormek icin bahane uyduruyorum!

Eldeki mevcut yem vs. cuvallarinin boyutlari biribirine yakin olanlarini ayirdik. Hafif bir temel kazdik. Yanyana beser cuvallik 2 sutun halinde duvari bitirdik. En alttaki 2 tanesine micir tabir edilen cakil koyduk, suyun tabandan tirmanmasina karsi bir onlem olarak. Sonrakilere ise o sirada zaten yagis ile nemlenmis olan topraktan doldurduk. Bu teknigin en guzel yani, cuvallar kalip gorevi gordugunden, topragin neminin, kil, kum oraninin, vs. cok da kritik olmayisi. Topraklari doldururken bitmis boyutlari biraz anali kuzuluya benzeyecek sekilde yaptik ki her sirada cuvallar biribirinin uzerine az da olsa binebilsin. Burada 1-2 cumle ile yazarken hersey kolay gorunuyor da topragi kazilan yerden buraya el arabasi ile tasimak, cuvallara doldurmak, doldurulurken sikistirmak, dolu cuvallari (herhalde 50 kg'a yakin oluyordur agirligi) yerlerine yerlestirmek oldukca agir is. Ama bir o kadar da basit bir is. Agir isi gorecek adamlari bulduktan sonrasi oldukca rutin ve hizli.



Duvarin etegine camur harc ile mini bir tas cephe yaptik, daha cok gorunus butunlugu icin, hem de suya karsi dis camur sivayi yerden biraz yukaridan baslayabilmek icin.



Duvarin uzerine kayrak taslari koyduk, ardindan da kaba camur sivasi ile sivadik (fazla elenmemis toprak ve kum ve iri saman).



Son olarak yine binaya uydurmak icin kirec/kum siva ile sivadik. Sonunda aylardir bekledigimiz renklendirme asamasina gelmistik. Kirec badanaya oksit sari toz boya katarak duvarlari, ayni karisima biraz da toprak kirmizisi katarak kose suslerini boyadik. Ortaya soyle birsey cikti.



Gerek duvarin tas temelinin uzerinde, gerekse banyo kapisinin basamaklari etrafinda kullandigimiz deniz kenari taslari havayi oldukca degistirdi.

12 Ocak 2012 Perşembe

Dogal Mimari/Insaat Denemeleri - 2

Ahsap olarak en kotunun bir iyisi kalitede kara cam sectik. Buralarda en kolay bulunan agac bu. Agaclar calismasin (donmesin/bukulmasin) diye ozellikle kurusunu tercih ettik ama agaclarin bize gelmesi ile ahsap isine baslamamiz arasinda gecen 3-4 haftada gunesin altinda bukulmeler oldu. Durum bazilarinda o kadar kotu idi ki yeniden birkac tane satin almak zorunda kaldik.

Agac isinde marangoz bir arkadasimiz bize ogretmenlik yapti. Onceden hazirladigimiz sketch-up cizimlerine gore dikmeleri bicmeye ve uclarini kaziklarin icine girecek sekilde yontmaya basladik. Dikmeleri yerlerine gecici olarak yerlestirdikten sonra da ahsaplarin biribire gececegi yuvalari hazirlamaya basladik.







Bu isleri, bilerek ve isteyerek, testere, skarpela, rende gibi el aletleri ile yaptik. Marangoz atolyesine hic bulasmadan nasil birsey ortaya cikarabilecegimizi gormek istedik.

Resimlerde gordugunuz gibi ince is isteyen detaylar cok duzgun olmadi ama bizim isimizi gordu. Yuksel teyzenin hep dedigi gibi "sarilip da yatmayacagiz ya!".



10 Ocak 2012 Salı

Dogal Mimari/Insaat Denemeleri - 1

Bu sene permakultur acisindan Turkiye'de oldukca hareketli bir yil idi. Hem tasarim sertifikasi kurslari, hem permakulture giris kurslari, hem de cesitli konulara odaklanan calistaylar yapildi. Ilk permakultur Turkiye bulusmasi Kazdaginda, Bayramic'te yapildi. Bu kurslardan biri de yine Bayramic Yenikoy'de gerceklestirilen ekolojik mimari ve dogal insaat kursu idi.

Dogal mimari konusu bizim de bastan beri cok ilgilendigimiz bir konu, ozellikle de ciftlikte kumesten cite, depodan agila cesitli yapi ihtiyaclari ortaya ciktikca okumalarimiz iyice artmisti. Penny Livingston-Stark ve Janell Kapoor'un ogretmenligini yaptigi ve hem teorik hem de pratik dopdolu gecen bu kursa katilmayi cok istedik ama ciftlik izin vermediginden ne yazikki sadece fotograflarina gipta ile bakmakla yetindik. Fakat bu kurs ve fotograflar aslinda tam zamaninda yetismisti cunku Haziran basindaki kurstan kabaca 1 ay once biz de dogal mimari ile ilgili kendi deneme insaatimiza baslamistik. En azindan elimizdeki fotograflardan yararlanarak, ozellikle duvarlarda cesitli denemeler yapabilecektik.

Bu yazi dizisinde sizlere Bostancik'in bir kosesinde bir ornek uygulama olarak insaa etmeye basladigimiz tuvalet/banyo kulubesinin hikayesini anlatacagiz.

Gectigimiz bahar Datca'da yasayan ve dogal mimari ile ilgilenen arkadaslarla bir suredir bir araya gelmeye basladik. Hepimiz epeydir yaptigimiz okumalar, video seyretmelerden bayilmis, pratik bir deneyime susamis halde idik. Ornek proje arayisi ile bizim tuvalet/banyo binasi ihtiyacimizi bir araya getirerek mayis ayinda temeli attik.

Yapi teknigini ahsap karkas ve bagdadi (icten distan citalar, arada dolgu malzemesi, uzeri camur siva) olarak kabaca belirledik ama insaat ilerledikce degisiklikler yapmamiz gerekebilecegini de bir kenara yazdik.

Karavana yaklasik 20m. uzaklikta bir yer belirledik. 2mx2m bina oturum alanini, drenaj icin her taraftan yaklasik 50cm daha ekleyerek (yani 3mx3m.) bir miktar kazdik. Kazdigimiz alan egimli oldugundan duz bir yuzey elde etmeye calistik.

Daha sonra sira 4 koseye, 10x10 direkleri icine sokacagimiz galvanizli kaziklari cakmaya geldi.





Taban cok sert bir kil kayasi oldugundan kaziklari balyoz yardimi ile ve de yere tam dik olarak cakmak oldukca zorlu oldu. Kaziklardan birini gidebileceginden daha fazla zorlayarak egdik ve degistirmek zorunda kaldik.



Cakmaktan daha zor olan, dort kazigi tam bir kare olacak sekilde yerlestirmekti. Dik ucgende hipotenusu hesaplamayi neyseki hala unutmamisiz :-)



Tum kaziklar cakildiktan sonra kaziklarin etrafi bir drenaj kanali gorevi gorecek sekilde taslarla dolduruldu. Artik ahsap karkasi catmaya haziriz.

26 Aralık 2011 Pazartesi

Yagmurlu Mevsimde Topragi Besleme

Buralarda yagmurlu mevsime girdik. Artik destek bitkilerinin ciddi budanip diger bitkilerin altina serilmesi zamani. Disaridan girdiyi en aza indirgemek icin kendi organik maddemizi kendimiz yetistirmede bu sene biraz daha iyi bir durumdayiz.

Oncelikle bu zamana kadar buyumelerine izin verip guzel sari ciceklerini doyasiya seyrettigimiz burada boz ot denen cok yillik bitkileri oldukca dipten budamaya basladik. Asagidaki fotograflarindan bu bitkiyi taniyip da latincesini bulmamizda bize yardimci olan cikarsa harika olur, bitkinin ozelliklerini biraz daha iyi ogrenmis oluruz.





Her biri en yakininda dikilmis olan agac ya da calinin dibine mulch oldu. Boylece herkesin bunlar hicbir ise yaramaz dedikleri calilar hem bizim arazinin corak kisimlarini yaz boyunca yesillendirdiler hem de simdi mulch olarak diplerden getirdikleri besinlerle topragin ust kismini besliyorlar.

Bu amac icin ikinci besin kaynagimiz kibris akasyalari. Bu aralar beklenen firtina oncesi, ozellikle dallari sikisik olanlarina oncelik vererek budama yaptik.





Simdi bu yapraklar ve ince dallar da mulch oluyor. Kalin dallari ise odun olarak ayiriyoruz.



Bu arada yabani otlarla coktan baris yaptik. Onlar arasinda derin kokluleri ayirdedip onlari olabildigince buyutuyoruz. Eksi kulak gibi yogun yayilanlari bicip mulch olarak kullaniyoruz.

Bugune kadar mulch icin cogunlukla disaridan organik madde tasidigimizdan yerinde bu ihtiyaci en azindan kismen gorebilmek cok hos oldu. Zaman icinde kurak bir cografyada bile organik madde fazlaligi yaratabilecegimizi hissetmeye basladik.

Not: Bozotun yeni bir fotografi:

22 Aralık 2011 Perşembe

Bugday/Mercimek Ekimi

Yagmurlar bu sene biraz gec kaldi ama Aralik ayina girdigimizden beri yuzumuz biraz guldu. Yaz boyu sararmis olan heryer yine basta eksi kulak (bildigimiz eksi kulak degil, gorunusu yoncaya benzeyen sari cicekli soganli bir bitki), ebegumeci, dalleme (iri papatya), cesitli ucguller, vs. ile dolmaya basladi. Simdilik bunlarin boyu cogu yerde bir karis bile degil ama cok gecmeden kimileri neredeye adam boyu olacak. Bu ani cosmaya belki yagmurdan da fazla katki yapan ise gece boyu heryeri islatan cig.

Bu siralar yavas yavas mercimek, bugday, nohut ekim zamani geldi. Bunlari ekmeyi planladigimiz duz alanlar da tabii ki bu otlarla kaplandi. Bir taraftan Fukuoka'nin dogal tarim tekniklerini uygulamaya calisiyoruz ama henuz onun onerdigi gibi bir baklagil ortucu ile tarlayi kaplamayi beceremedik. Ucgul buranin sicagina dayanamiyor, korunga ve yonca gibi yine cok yillik baklagiller de simdilik ayrik ve diger otlari baskilamakta yetersiz. Bu yuzden kendi ektiklerimize bir sans vermek icin bu otlardan en azindan bir sureligine kurtulmamiz gerekiyor. Permakulturce dusunerek bu problemi nasil cozume donusturebiliriz diye dusununce tavuklari devreye sokmaya karar verdik. Dogrusu cok da dusunmek gerekmedi cunku bir tarafta ozellikle eksi kulaga bayilan ve yaz boyu yesil yabani ot sikintisi ceken tavuklar, diger tarafta yesillik dolu bolgeler... cozum ortadaydi.

Iki farkli seviyede 2 kumesi gezdirmeye basladik. Sistem oldukca basit: Tavuklar kabaca 1 hafta icinde bulunduklari yerde yesil ne varsa ya yiyorlar, ya da eselenerek kopariyorlar (dallemelere pek birsey yapmiyorlar nedense), onlari komsu bolgeye alip arkalarindan biz giriyoruz, bir dirgen ile topragi biraz gevsetip icine bugday, mercimek karisimi atiyoruz, sonra tirmikla soyle bir duzeltiyoruz, ardindan bolgenin (kabaca 15 m2) etrafina bakla ve/veya nohut sokuyoruz, uzerine samandan ince bir malc seriyoruz. Sonrasi, tavuklarin ilerlemesi icin 1 hafta daha beklemek.





Kubbe kumesin oldugu seviyede ayrik problemi oldukca kotu. O yuzden bu bolgede sadece dirgen ile gevsetmekle kalmiyor, gevsetilen topraktan ayriklari (bermuda grass) tek tek söküyoruz. Bu haliyle oldukca fazla bir emek istiyor, arti uzun vadede bir ise yaramadigini da hem okuduklarimizdan hem de kendi tecrubelerimizden biliyoruz. Amac kisa vadede son kez bu emegi harcayip ayriga karsi biraz avantaj kazanmak ve arkasindan cok yillik baklagil ortulemesine agirlik vermek.

Iste bu seneki denemelerimizde bizi asil heyecanlandiran kisim da bu. Bu uygulamanin ilhamini bize veren Emre Rona oldu. Esi Melis ile bir sure Datca'da zaman gecirdiler ve sagolsunlar zaman zaman bize yardima geldiler. Bir seferinde bizdeki cok yillik mor fasulye benzeri bir sarmasigi goren Emre, bunun ne oldugunu internetten buldu. Meger bu bitki, ciceleri, yapraklari, ve fasulyeleri tazeyken ve kuruyken yenebilen lablab purpureus imis.





Wikipedia'da bakarsaniz tohumlarinin guzelligini goreceksiniz.Biz harika ciceklerinden ve azot baglama ozelliginden dolayi bu bitkiyi arazide yaygin olarak kullanmayi zaten dusunuyorduk ancak hakkinda biraz okuma yapinca aklimiza bunu Solitude Farm'daki black velvet bean benzeri bir sekilde yer ortucu olarak kullanma denemesi yapmak geldi. You Tube'da seyrettigimiz bir video'da tek yillik black velvet bean'lerin arasina pirincleri serpip sonra bunlari diplerinde keserek bir hali gibi topluyorlar, sonra da yine bir hali gibi mulch olarak tohumlarin uzerine serpiyorlar.

Lablab'in tohum kesecikleri daha yeni yeni olgunlasiyor, biz de olgunlasanlardan alip alelacele bugday/mercimek alanlarina kabaca 2m. ara ile ekiyoruz. Ama tohumlarin olgunlasmalarindan da belli ki su siralar asil ekim zamani degil. Fotograflarda kesik pet siselerin altinda onlar var. Henuz bir cimlenme olmadi. Ekimi bir kez daha baharda deneyecegiz. Tabii bu sefer biraz boylanmis olan bugdayin arasina girip, kucuk alanlar acarak ekmemiz gerekecek. Pet siseleri hem yerleri belli olsun hem de ufak bir sera etkisi yaratabilelim diye koyduksak da birer ikiser kopeklerin agzinda oyuncak haline geldiler.

Lablab bu ortamda gelisecek mi, gelisirse yer ortucu olarak yabani otlari baskilayacak bir yogunluga erisebilecek mi, ekim oncesi dipten kesildiginde tekrar buyuyebilecek mi? Bunlarin hepsi su asamada bilinmez. Ama eger basarili olursa Datca'da Fukuoka tarzi tarim icin buyuk bir asama kaydetmis olacagiz, bu kesin.

14 Haziran 2011 Salı

Ekolojik Mimari ve Doğal Yapı Atölyesi



Bayramic'te 4-11 Haziran tarihlerinde Ekolojik Mimari ve Doğal Yapı Atölyesi gerceklestirildi. Malum nedenlerle gidemedik, haberlerini her alisimizda hayiflanip durduk. Anlasilan cok guzel sonuclanan atolyede, hem ogrenilenlerin paylasilmasi hem de bu enerjiyi devam ettirmek yolunda adimlar atilmasina karar verilmis. Cok sevindik.

Etkinligin koordinatoru sevgili Filiz Telek o haftayi paylasmis bizlerle. Iste burada...

9 Haziran 2011 Perşembe

Orman Bahcesi (Gida Ormani)

Dun Avustralya Permakultur sitesinde bir yazi okuduk. Martin Crawford'un Ingiltere'de 15 senede yarattigi, icinde 500 cesit bitki/agac olan gida ormanini anlattigi bir video da vardi. Inanilmaz! Ne yazik ki turkce altyazisi yok ama ingilizce bilenlere seyretmelerini oneririm.

Gida ormanindaki cesitlilikten bahsederken, tipik bir gida ormaninin 200 cesit bitki/agaci rahatlikla barindirabilecegini soyledi Crawford. Ve insanlar icin aci bir beslenme gercegini de ekleyiverdi: bizler 20 cesit, cogu yillik olan sebze ile idare ederken, en yakin akrabalarimizdan orangutanlarin diyetinde 400 cesit bitki varmis! Yeni bulgularin insanlarin avci/toplayici doneminde cok daha iri yari, saglikli ve uzun omurlu olduklarini gostermesi tesaduf degil anlayacaginiz...

7 Haziran 2011 Salı

Artik karincalari seviyorum

Arazimizde karincalar yazla birlikte cok ciddi faaliyet gostermeye basliyor. Bense strese giriyorum karincalarin yuva girislerine yigdiklari topragi, bizim ektigimiz tohumlari, tavuklara verdigimiz bugdaylari gordukce! Tugrul sonunda bana bir makale gondererek karincalara olan duygularimi degistirmeyi basardi!

Istedigim kadar siklikta katkida bulunamadigim cok hos bir blogda o makaleyi ozetledim. Buyrun sizi doga kesif'e gotureyim...

23 Mart 2011 Çarşamba

Yağmur Hendeklerinde Savaklar

[Asagidaki yazi, permakultur platformunda da yayinlanmistir.]

Bostancık’taki yağmur hendekleri bu sene geçen seneki kadar yoğun calışmadı çünkü oldukça az yağiş aldık. Neyseki son haftalarda açık biraz kapanmaya başladı. Bu arada mevcut hendeklerin toplayamadığı akıntıları belirledik ve buralara mini hendekler (25-30 cm derinlik, 30-40 cm genişlik) kazdık. Burada amaç bir miktar daha suyu toplamak olduğu kadar elimizdeki fidanları dikeceğimiz yerlerin ortaya çıkmasını sağlamaktı. Böylece fidanlarimizi eşyükselti eğrisi boyunca su bulabilecekleri yerlere dikmiş olduk. Hendeklerin kapasitesi fazla değil ama hiç yoktan iyidir. Zaten diğer hendeklerden de fazla bir su artmıyor, en azından bu senenin yağmurlarına bakılırsa.

Yağmur hendeklerinde savaklar (suyun taştığı yer) çok önemli. Biriken suyun erozyon yaratmadan taşabilmesi lazım. Bunu garantilemek için savağın yeterince uzun ve buradaki toprağın mevcut bitki örtüsünün zedelenmemiş olması gerekiyor. Ancak burada söyle bir sorun ortaya çıkıyor. Hendekte su ancak savağa kadar yükseleceğinden kanal içinden çıkarıp diğer yerlerde hendeğin alt başına yığdığımız toprak (berm) su tutmak açısından hemen hiç işe yaramıyor.

Hendeklerin kapasitesini daha iyi kontrol edebilmek için yeni kazdığımız 3 hendekte savaklarda bir deneme yaptık. Aşağıda anlatacağım bu tekniği özellikle bu konuda fazla tecrübesi olmayan ve savaklarını duruma göre ayarlanabilir yapmak isteyenlere öneririm:

Öncelikle savakların hendeğin ortasında değil, 2 ucundan birinde olması gerekiyor, tabii arazi durumu izin veriyorsa. Unutmamalı ki savaktan taşan suyun olabildiğince düz bir araziye genişleyerek akabilmesi erozyon açısından kritik. Eğer arazi şekli savağı bir uca koymamıza izin veriyorsa bu ileride hendekte yükselecek suyun sınırını belirlemekte bize yardımcı olacak.

Eşyükselti boyunca hendeğimizi kazdıktan sonra savak olacak uca geldiğimizde hendeğin alt tarafına yığdığımız toprakta suyun güvenli bir şekilde kac cm yükselebileceğine karar vermiş isek savağı da o yükseltiye çekiyoruz. Suyun 30 cm yüksekliğindeki bir berm’in 10 cm.sine kadar yükselmesini istiyorsak savağı eşyükselti doğrusunun 10cm yükseğine çekiyoruz. Böylece su tüm hendekte 10 cm daha yükseliyor ve sonra taşıyor.



Şekilde savağın yeni ve yükseltilmiş hali kesik çizgi ile gösterilmiştir.

Yükseklik ölçümlerini bir A terazisi (A frame) ile yapabilirsiniz. Önce bir metre yardımı ile terazinin yatay çubuğu üzerinde uzunlukları işaretlerseniz işiniz kolaylaşmış olur.

Yükseklik kararı verirken yeni yığılan toprağın oldukça gevşek oldugunu ve kısa zamanda sıkışarak yüksekliğinden epey kaybedeceğini unutmayın.

Özellikle ilk hendek tecrübesinde bol bir yağışı elde şemsiye hendek başında geçirmeyi tavsiye ederim, oldukça öğretici oluyor! Savağın uçta olması bir kriz anında duruma çabucak müdahale etmeyi de sağlıyor. Örneğin su toprak yığınında (berm) eğer beklediğimizden daha fazla yükselip bir patlatma riski yaratmaya başlarsa hemen savağı bir bel ile birkaç darbe ile alçaltmak ve suyun oradan taşmasını sağlamak mümkün. Ya da eğer suyun erken taştığını ve hendek kapasitesini iyi kullanmadığımızı düşünüyorsak bu sefer de hendeği savak tarafından biraz daha uzatıp (bir taraftan da yükselerek) çıkan toprağı daha onceki savağın önünü yükseltmek için kullanabiliriz. Böylece savağı eskisinden, diyelim 10 cm daha yukarı alarak suyun tüm hendekte 10 cm daha yükselmesini sağlayabiliriz. Tabii bu müdahale önceki kadar acil bir müdahale olmadığından zaman içinde yapılabilir.

20 Mart 2011 Pazar

Permakulture Giris- Datca

2 senedir buradaki arkadaslarimiza permakultur anlatiyoruz. Hem de ne askla! Sonunda DACEV'deki (Datca Cevre Dernegi) arkadaslarimiz bizden illallah deyip uyeleri icin bir soylesi duzenlememizi istediler. Amaclarinin bizi bir sure susturmak oldugunu dusunuyorum! Bugun o soylesiyi sevgili Huseyin Tuzun'un bizlere actigi guzel mekaninda yaptik. Sabah 10:00'da permakultur dedikleri de neymis diyen 20 civarinda merakli ile biraraya geldik.



5:00'i geciyordu sohbet hala devam ediyordu. Evi artik sahiplerine birakmak icin mecburen soylesiyi bitirdik!

Oglen katilanlarin getirdigi cesitli tatli ve tuzlularla mukellef bir sofra kuruldu.



Pazar gununu bizle gecirmeyi tercih eden tum arkadaslara tesekkurler. Bu gazla biz daha cok konusuruz...

4 Ocak 2011 Salı

Ekosistemler - Bozuk Orman Arazilerinin Agaclandirilmasi

Datca yarimadasinda bozuk orman arazilerinin sahislara agaclandirma sarti ile kiralanmasi sozkonusu. Bu eminim Turkiye'nin baska bolgelerinde de yapiliyordur. Datca Cevre Dernegi vasitasiyle ogrendim ki bu tip arazilerin agaclandirilis bicimi icin belirlenen sartlar buradaki ekosistemleri iyilestirmeye degil onlari tamamen cokertmeye neden olacak. Dogayi iyi anlamadan girisilen cabalar iyi niyetle de olsa istenenin tam tersi etkilere neden olabiliyor. Permakultur penceresinden hem ekosistemleri ozetlemeye calistim hem de bu tip agaclandirmalarin amaci ne olmali ve nasil yapilmali uzerine sesli dusundum:

Ekosistemler - Ekolojik bir Arka Plan

Insanlarin hergun bogustugu issizlik, saglik, egitim, yoksulluk, kirlilik gibi sorunlarin yaninda adi pek gecmeyen, gectigi zaman da detay bir sorun gibi algilanan ekosistem ve toprak kaybi aslinda tum sorunlar piramidinin en altindaki en temel sorundur. Bu ana sorunun cozulemedigi bir gezegende diger sorunlarin cozumu icin atilmis her olumlu adim sanal olacak ve sonunda butun sistemin cokmesini engelleyemeyecektir.

Dogadan en kopuk bir megapoldeki insanlarin bile yasami sonuc olarak topraga baglidir ve dunyamizda topragi ureten mekanizma ekosistemlerdir.

Topragin icindeki inanilmaz yasam cesitliligini ve bu organizmalar arasindaki karmasik iliskiyi henuz anlayabilmis degiliz. 1cm.lik topragin 250-350 yilda olustugunu dusunursek (bolgemiz Datca’da belki daha da yavas), kaybedilenin yerine yenisini nasil koyacagimizi bilmedigimiz bu en degerli kaynagimizi cok iyi korumamiz gerektigi ortaya cikar. Devlet ve sivil toplum orgutleri erozyondan kaynaklanan toprak kaybinin engellenmesi icin kampanyalar duzenlerken toprak olusumunu saglayan ve uzerinde buyuk bir zenginlik barindiran mevcut ekosistemlerin korunamiyor olusu gelecek acisindan en buyuk yanlisimizdir.

Cesitliligin Artisi ve Toprak Olusumu

Ekosistemler az cesitlilikten cok cesitlilige dogru surekli bir olgunlasma icindedirler. Hirpalanmis ve verimsizlesmis bombos toprak bir alan ilk yillar yabani ot/diken dedigimiz derin koklu oncu bitkilerle ortulenecek, bu bitkilerin yillik olumleri ile derinlerden cikarilan besinler topragin ust katmanlarina aktarilacaktir. Yeni toprak olusumu bu sekilde baslar. Bu bitkilerin olen kokleri, kendilerinden sonra gelecekler icin topragi yumusatmis ve onlara kilcal yollar acmistir.

Yillar icinde cok yillik minik calilar/makiler gelmeye baslar. Bizim cografyamizda bunlar kefen, azgan, pamuklan, piren, kekik, adacayi gibi bitkilerdir. Bu calilarin gelmesi ile toprak gunesin kavurucu etkisinden biraz daha kurtulmaya, nemini daha cok muhafaza edebilmeye baslar. Ve diplerine doktukleri yapraklari, dal parcalari ile topraktaki organik maddelerin artmasini saglayarak toprak olusumuna katkida bulunmaya devam ederler.

Zaman icinde ekosistemlerin en onemli aktorleri olan bodur ve buyuk agaclar bolgeye gelmeye baslarlar. Bizim bolgemizde bunlar cesitli mese cinsleri (palamut, pinar), keciboynuzu, sandal, kocayemis, sakiz, kizil cam, zeytin vs. dir.

Agaclarin gelmesi ile toprak olusumu, ekosistemin barindirdigi hayvan cesitliligi, yagislarin topraga emilimi ve yogusmanin yapraklar tarafindan tutularak yine topraga gecirilmesi sureci hiz kazanir. Yoremizin sert ruzgarlari ekosistem icinde yavaslar, icinde tasidigi organik madde ve tozu ormana birakir, sistemin diger tarafindan yavaslamis hafif bir esinti olarak cikar. Olgun bir ekosisteme yagan yagmur, buradaki yogun yasam tarafindan zenginlestirilmis olarak asagilara akar ve altindaki tarim arazilerini besler.

Gunes isinlarindan en fazla faydalanacak sekilde cesitli katmanlarla (otsu bitkiler, calilar, bodur agaclar, buyuk agaclar, toprakta surunen birkiler, tirmanicilar) tamamen ortulen bir ekosistem (ki bizim kurak Datca’mizda bile calilik alanlarda cogu zaman topragi gormek mumkun degildir) bir taraftan mevcut topragi gunese, ruzgara, yagmura karsi korurken diger taraftan da daha fazla toprak olusturmaya devam eder.

Ekosistemlerin en olgun asamalari birer ormandir ama orman her cografyada farkli bir sekil alir. Dogu karadenizin olgun ormanlari ile Datca’nin olgun ormanlarinin biribirine benzemeyecegi aciktir. Olgun bir ekosistemin gostergesi balta girmez orman gorunusu degil, farkli katmanlarin ve zengin bir yasamin varligidir.

Eger bir ekosistemde katmanlarin bazilari mevcut degilse buranin daha olgun bir ekosistem olmasi icin biz insanlar uzerimize dusen gorevi yaparsak, sonucta ortaya cikan zenginlik bizim tarimsal ve diger faaliyetlerimize de olumlu etki yapacaktir.

Yarimadada Ekosistemlerin Zarara Ugramasi – Yanlis Agaclandirma

Datca yarimadasinda uzaktan bozuk orman olarak adlandirilan pek cok bitki ortusu aslinda olgun bir akdeniz iklimi ormanina dogru evrilen birer zengin ekosistem adayidir. Bu alanlarin badem gibi agaclarla donatilmasi ve gorunuste ekonomik olarak faydali alan haline getirilmesi cabalari aslinda bu ekosistemlerin olgunluk yolunda tekrar en basa dondurulmesi ve buyuk zarara ugratilmasi demektir.

  • Toprak is makineleri ile kazinmakta, cok uzun yillardir olusmus topragin uzerindeki en zengin tabaka kaybedilmektedir. Bu surecte toprak ne yazikki agir makinelerce sikistirilmaktadir
  • Mevcut otsu, cali ve bodur agac katmanlari sokulup atilmakta ve bunlarin toprak koruyucu ve olusturucu katkilari kaybedilmekte, kalan toprak da erozyona acik hale getirilmektedir.
  • Ekosistemlerin zarara ugramasi ile su tutma kapasitesi kaybolacak, eskiden toprak tarafindan emmilen ve alt toprak katmanlarinda depolanan su artik toprak uzerinden akip gidecektir. Bu, yarimada olceginde tatli su probleminin daha kotu hale gelmesine neden olacaktir.
  • Kaybedilen bitki cesitliligi ile hayvan ve mikroorganizma cesitliligi de kaybolmaktadir.
  • Bu arazilere dikilecek tek tip (monokultur) agaclarin artik cevrelerindeki cesitlilik ve doganin dengesinden faydalanma sanslari kalmamistir. Hava sartlari (kuraklik, fazla sicak/gunes) onlara zarar verecek, zararlilar dusmanlarinin yoklugunda kolaylikla yayilip buyuk zararlar verecektir. Bu durumda insanlar urununu korumak icin kimyasal zehirlere basvuracaklar ve bu kisir dongu cesitliligi daha da fazla yok ederek zararlilarin daha guclendigi bir ortam yaratacaktir (50 yil once Amerika’da zararlilara urunun %7’si kaptirilirken, zehir sanayinde bunca gelisimden sonra zararlilara kaptirilan %14!).
  • Ozellikle tarimsal arazilerin uzerinde egimin cok oldugu yerlerde bu islem, uzun vadede asagidaki tarim arazilerine de zarar verecektir. Eskisi kadar su ememeyen araziler suyun asagiya daha kontrolsuz bir sekilde inmesine neden olacak, sizan suyun icindeki besleyici maddeler de eskiye gore daha az olacaktir.

Ne Yapmali – Ekosistemleri Zenginlestirerek Ekonomik Fayda Saglanmasi

Zengin ve dayanikli ekosistemlerin insanlarin yasamsal faaliyetleri uzerindeki etkisini anladiktan sonra yapilmasi gereken, mevcut ekosistemlerin daha hizli olgunlasmasina yardimci olacak akillica mudahaleleri planlamaktir:
  • Toprak kaymasi ve erozyon riski nedeni ile tepelerde ve tepelere yakin dik egimli yamaclarda kesinlikle toprak elle ya da makinelerle kazilmamalidir. Buralar, daha altlarindaki arazilere yasamsal verim akitacak olan yabanil alanlar olarak tasarlanmalidir. Ekosistem olgunlasmasini hizlandirmak uzere tohum toplarinin (her birinin icinde 1-2 tohum olan kilden ceviz buyuklugunde minik toplar) serpilmesi dusunulebilir. Bu toplarda agirlikli olarak yerel otsu, cali ve agac tohumlari ve baklagil ailesinden otsu, cali ve agac tohumlari kullanilabilir.
  • Tohum topu uygulamasi egimden bagimsiz olarak tum orman/kamu arazilerinde uygulanabilir. Bu en az mudahale ve en dusuk maliyet ile ekosistemin zenginlesmesini saglayacaktir.
  • Sulamaya duyulacak ihtiyaci azaltmak ve zaman icinde ortadan kaldirmak icin oncelikle arazide yagmur suyu hasadi icin yagmur hendekleri acilmalidir. Bu hendekler, yoremize kisa zamanda ama buyuk miktarlarda dusen yagmur suyunun akip gitmesi yerine topraga emilmesini saglayacak ve hemen alt baslarina dikilecek fidanlarin su ihtiyacini karsilayacaktir.
  • Fidan dikimi yapilacak olan yerlerde once yagmur hendegi kazma sansi yoksa bile fidanlar mumkunse esyukselti egrileri boyunca dikilmeli ve agaclar icin diplerinde akip gidecek suyu depolamalarini saglayacak mini setler olusturulmalidir. Esyukselti egrileri boyunca civardaki taslar, kutukler ve zaman zaman canli otlar ile olusturulacak mini yukseltilerin ardinda zamanla akan toprak birikecektir. Bu bantlar fidan dikmek icin uygun alanlardir.
  • Fidanlar dikilirken mevcut ekosisteme olabilecek en az zarar verilmelidir. Daha az makine ve daha cok insan emegi ile dikim uzun vadede cok daha dusuk bir maliyet demektir.
  • Fidan cesidi seciminde cesitlilige onem verilmeli, ekosistemde daha zengin bir hayati destekleyecek cesitler secilmeli, azot baglayici bir baklagil olan keciboynuzu ve akasya turleri mutlaka dusunulmelidir. Asili veya asisiz meyve agaclari cogaltilmalidir.
  • Badem, zeytin gibi gelir saglayici turler insanlar tarafindan az ziyaret edilen yabanil ekosistemlere degil yerlesim yerlerine daha yakin ikincil ekosistemlere dikilmeli ancak bu yapilirken de dikim yogunlugundan dolayi tek cesitli bir yapinin olusmasina izin verilmemelidir. Unutulmamalidir ki zengin bir ekosistemin icinde ornegin badem agaclari cok daha mutlu ve dayanikli olacaklardir. Bu bizim bakimimiza daha az ihtiyac duymalari ve uzun vadede daha dusuk maliyet demektir.

Sonuc olarak:
  • Yoremizin agirlikli olarak cali ve bodur agaclardan olusan ekosisteminin degerini anlamali, bu zor cografyadaki cesitlilige saygi duymali,
  • Kisa vadede bile karli olacagi tartismali yanlis agaclandirma projeleri ile hepimiz icin yasamsal ekosistemlerimizi tehlikeye atmamaliyiz. Bu sistemler, guzellikleri, iclerinde barindirdiklari cesitlilik, tarimsal aktivitelerimizi desteklemeleri ve turizm geliri potansiyelleri ile yarimadamiz icin vazgecilmezdir.

16 Aralık 2010 Perşembe

Dunya, Gunes ve Mevsimler

Insan bazen basit bir problemle karsilasip "yaa ilkokulda biz bunu ogrenmemis miydik?" der ya. Pekcok disiplinler arasi yaklasimda oldugu gibi permakultur de bu duyguyu bana bolca yasatiyor. Istanbul'daki permakultur kursunda bunlardan bolca vardi. Bir tanesini de barinak tasariminda gunesin konumunu dikkate almayi tartisirken fark ettim.

Biliyorsunuz gunes dogudan batiya dogru guneyden dolasiyor, yazin daha dik, kisin daha egik. Tabii aslinda dolasan dunya ama konu bu degil. Guneyden dolasiyor diyenler kuzey yarimkuredekiler tabii. Guney yarimkurede ayaklari dunyaya yapisik basasagi yasayanlara sorarsaniz, onlara gore gunes kuzeyden dolaniyor. Bu kadarini hatirliyorum ama donenceler arasinda, tropik kusakta yasayanlarin ozel durumunu ya kacirmisim, ya da unutmusum, ya da bunu tamamen es gecmisler.

Tropiklerde yasayan insanlara "Gunes sizin buralarda guneyde mi kuzeyde mi?" derseniz alacaginiz cevap kafa karistirici. Kimi diyecek ki 6 ay bir tarafta, 6 ay diger tarafta. Kimi de diyecek ki yaz boyunca 2 kere tepemizde oluyor, biri kuzeye (ya da guneye) gecerken, digeri de guneye (ya da kuzeye) gecerken. Zaten tropikleri iliman kusaklardan ayirdeden en onemli ozellik olan asil yagisli iklimin yaz olmasini da gunesin bu ozel durumu yaratiyormus.

Nasil ilginc degil mi? Tabii bu durumda barinak yaparken evin ana cephesini gunese cevireyim isi biraz cuvalliyor. Ama anlatildigina gore eski kulturler bu isi gayet guzel cozmusler. Tropik kusakta hangi kitaya giderseniz giden benzer bir barinak cozumu karsimiza cikiyor: Ortasi cok yuksek ve dik bir cati, catinin tepesine dogru icerde yukselecek sicak havayi tahliye etmek icin havalandirma acikliklari ve duvarlara hic gunes gelmeyecek sekilde sacaklar. Serinlik o kadar onemli ki ısı uretecek hersey (ocak, dus, vs.) disaridaki ayri bir golgelik alanda yapiliyor. Kahvaltiyi disarida yapmanin bir avantaji da siz yemege baslayinca size dogru harekete gecen dev kaplumbagalari besleme imkani sunmasi.

Ilk firsatta size sicak yerlerde nasil ev yapmaniz gerektigini de anlatacagim, sakin okumadan evinizi bir mimara cizdirmeyin. Sonra Bill dede cok kiziyor, uyarmadi demeyin!

12 Aralık 2010 Pazar

Yer fistigi

Ilkbaharda en alttaki hendegin berm'ine yer fistigi ekmistik. Bir suru baska sey de ekmistik ama yeterince yogun bir ekim yapamadigimizdan bazi yerleri ayrik yine basti! Bir kac hafta once pek cok cesit karisik tohum ektim. Kis sebzeleri, baharatlar, azot baglayicilar. Sadece cicek ekmedim. Ekmeliymisim!:( Kumese yakin yerini tavuklar her firsat buldugunda eseliyorlar. Bakalim ne olacak!

Her neyse, basliga geri donersek; yer fistiklarini hasat ettim. Aynen patates gibi, gevsek toprak istiyor. Yumrularini yine patates gibi salkim seklinde buyutuyor. Cok keyifli hasadi. Ama gec hasat ettik, meger fistiklari kabuklarindan cikartmadan kizgin gunes altinda bir hafta kadar kurutmak gerekiyormus. Yoksa kuflenirmis. Biz mecburen kabuklarindan cikarttik kuruma islemini hizlandirmak icin. Ama asil paylasmak istedigim fistigin koklerindeki bakteri nodulleri. Yer fistigi da baklagil ailesinden. Yani havadan azot alip bitkinin kullanacagi forma donduren bakterilere ev sahipligi yapiyor. Iste bu gordugunuz noduller de bakterilern evleri. Daha once baklada gormustuk.



Baklagiller inanilmaz bir kategori. Berm'in ustunune daha da fazla baklagil calisi, baklagil yillik sebzeler, ve sarmasik ekecegiz. Yagmurlar bu sene cok gec kaldi ama bir yandan da bu tarz gec kalmis aktivitelerimiz icin bize bir sans daha veriyor.

16 Ağustos 2010 Pazartesi

Chook Dome - Tavuk Kubbesi

Sonucu bastan soyleyerek baslayayim, bizim kumes biraz fiyasko oldu. Problemlerin kucugu, kuresel bir yapiya kumes telini germede yasadigimiz sorunlar. Cok guzel olmasa da bu is halloldu ama kullandigimiz 20mm'lik PVC su borulari kesinlikle bu is icin ince geldi. Kitaptaki 20mm'lik PVC boru her ne ise bizimkinin ondan olmadigi kesin! Ortaya cikan yarikure, uzerine gunesligi koyana kadar gayet saglam duruyordu ama onu koyup Datca ruzgarina maruz birakinca ruzgar alan yerden yamulmaya basladi, bir ara nerdeyse tepesi yere degecekti. Biz de oldukca cirkin bir cozum ile icerden tahta dikmeler kullandik. Simdilik is goruyor ama kibar basitliginden eser kalmadi. Tasimasi da biraz daha guclesti haliyle.

Gelelim yarikurenin yapilisina. Ozellikle ilgilenip soranlar olursa detayli olculeri vermek uzere burada biraz basitlestirecegim kolay anlasilmasi icin. borulardan 3 halka yapiliyor, biri en alttaki en genis olan (12m.) digerlerinin tepeye dogru cevreleri giderek kuculuyor. Bunlari biribirine 6'sar metrelik meridyenler bagliyor. Kitapta bunlari biribirine tel ile bagliyor. Biz daha saglam olsun diye isi uzatmayi goze alip isitmali boru kaynak makinasi kullandik ama soyledigim gibi sonuc hic de dusundugumuz gibi olmadi.



Ikinci kattaki pencerelerden birini tel ile kaplamayip, buraya guneslik malzemeden bir perde yaptik. Burasi bizim kapimiz. Zaten genellikle pek iceri girilmiyor, buradan atiklar atiliyor, yem, su veriliyor.



Yarikurenin en ustteki (ucuncu) halkasi hizzasinda bir tunek yaptik, sazlardan bir izgara. Normalde buna kendilerinin ucarak cikmasi lazim ama bizimkiler beceremedi, bu yuzden yine sazlardan bir de merdiven yaptik. Ilk gece ben elimle koydum onlari ama ikinci gece baktim, hepsi kavramisti durumu. Buradan cikariyoruz ki bizim tavuklarin ogrenme yetenekleri iyi ama fiziksel yeteneklerde cuvaliyorlar :-)



Son olarak yarikurenin tepesine kare bir golgelik koyup bunu 4 tarafinda yere cadir kaziklari ile sabitledik.

Simdilik bizimkilerin yarikuresi bahcede rastgele geziyor, henuz mandalalari hazir olmadigindan. Planladigimiz mandala yeri mevcut sebze bahceleri ile cakistigindan simdiki sebzelerin islerinin bitmesin bekleyecegiz bir sure. Ileride mandalayi da yaparak bu konuya tekrar donmek uzere...

15 Ağustos 2010 Pazar

Bill Mollison ile Soylesi

Permakulturun kurucusu Bill Mollison ile yapilmis bir soylesi. Permakultur ile ilgili sıkıcı ve ogretici bilgilerden cok ruhunu vermesi acisindan oldukca guzel:

- Ingilizce metin
- Turkce cevirisi

10 Ağustos 2010 Salı

Permaculture Home Garden

Sizi harika bir kitaptan haberdar etmek istiyorum: Permaculture Home Garden - Linda Woodrow

Permakulturun alt basliklarindan olan dogal tarim haliyle gundelik zamanimizin buyuk bir bolumunu aliyor. Cogu insan icin de genellikle boyle oldugundan permakultur konusulurken ister istemez cogunlukla tarimdan bahsedilmeye baslaniyor. Bu konuda genel permakultur kitaplarindan daha derine inen ve bircok sorumuza cevap veren bu kitabi, isin tarim (daha dogrusu sebze bahcesi) yonuyle ilgilenen herkese tavsiye ederim.

Bu kitapta ana aktorler tavuklar. Linda tum bahcesini tavuklari dusunerek tasarlamis. Bu sene ziyaretimize gelen bir permakultur kurs arkadasimiza tavuklarla sebze bahcelerinin gecimsizliginden sikayet ettigimde bana bu kitaptan bahsetti, ardindan da sagolsun bir kopyasini yolladi.



Linda'nin bahcesi sekilde goruldugu gibi minik dairesel sekillerden olusan dev bir daire (capi 14m.) Bu seklinden dolayi mandala deniyor bu bahceye. Bu buyuk daire seklindeki bahceden birden fazla da olabilir ama hepsinin isleyisi ayni.

Sekilde dairenin dis sinirindaki beyaz yuvarlaklar meyve agaclari. Bu bahcenin en guzel yani meyve ile sebzeyi bir araya getirmesi. Dairenin dis kenarini olusturan acik gri bant, sebze bahcesini disaridan isgalci otlara karsi koruyan sinir bitkileri. Ayrik ile girdigim inatlasmayi bu sekilde kazanamayacagimi anladigimdan bu yaklasim bana ilac gibi geldi. Calisip calismayacagini henuz tam bilmiyorum ama en azindan deneyebilecegim bir yontem var artik. Bunun detaylarina birazdan gelecegim.

Daha koyu gri yilan gibi kivrilan alan ve en ortadaki mini goletin etrafindaki bant sebze bahceleri. En koyu gri/siyah ise yollar. Sebze bahceleri ile agaclarin altina dogru gordugunuz beyaz cemberler ise, gezici tavuk kumesinin 15 gun boyunca yerlestirildigi alanlar.

Yuvarlak seklin hikmeti su: belli bir alan icin minimum cevre daire ile elde ediliyor. Boylece disardan isgalci bitkilere karsi korunacak hat en aza inmis oluyor. Ayrica boyle bir bahcede yurume yollari da birim bahceye erisme acisindan en aza indirilmis duurumda, yani patikalarla degerli toprak alani harcanmamis oluyor. Ancak bahcenin boylesi bir daireye elvermedigi durumlarda daha farkli sekiller de mumkun. Ornegin bizim dusundugumuz alanin ortasindan bir yagmur hendegi gectiginden biz de bir miktar degisiklik yapmak zorunda kalacagiz.

Sistem soyle calisiyor:

Dairenin etrafina ot isgaline karsi kendisi yayilmaci olmayan ve yine ot ailesinden bitkiler dikiliyor (seker kamisi, limon otu). Ben burada ayrica ruzgar kesicileri de kullanmayi dusunuyorum, boylece bizimki gibi ruzgarli bir memlekette bahce gayet korunakli bir hale gelecek. Ayrica yine bu bantta ya da hemen disinda burada kendiliginde yetisen kimi calilari dusunuyorum, yine hem fiziksel bir sinir, hem de bahcenin hemen kiyisinda bol cicekli dogal bir habitat yaratmak acisindan.

Kubbe seklinde gezici tavuk kumesi, sekilde gosterildigi gibi sebze bahcelerini ortalayacak sekilde ve agaclardan birinin altina gelecek sekilde yerlestiriliyor. Sebze bahcelerinin arasinda kalan ve dairenin merkezine dogru biraz giren acik gri alanda tavuk yem bitkileri ekiliyor, nohut vs. Tavuklar bu alanda 15 gun kaliyorlar ve bu sure icinde hem buradaki varolan bitkileri yiyorlar hem de bizim hergun atacagimiz kova kova mutfak atiklari, sagdan soldan bulunan bitkileri, vs. Tavuklara bitkisel atiklari atarken bunlarin hepsinin ille de tavuklarin sevdigi seyler olmasi gerekmiyor. Sogan kabugu, limon kabugu gibi tavuklarin ellemedigi seyler de atiliyor. Burada amac 15 gun boyunca tavuklarin surekli eselenerek bu atiklari kendi gubreleri ile karistirarak kompost haline getirmeleri. Bu arada da varolan yabani ot tohumlarini tuketmeleri. Bir taraftan da meyve agacindan toplanamayan, dokulen, kurtlanan vs. meyveleri yiyorlar.

15 gun sonra gezici kumes bir sonraki alana kaydiriliyor, tavuklarin ciktigi alanda hemen ekim/dikim yapiliyor. Bu sekilde tavuklarin bir mandalayi bitirmeleri 3 ay suruyor. Ama 3 ay sonunda genellikle ilk bahcede hala sebze var. O yuzden genellikle bir gezici kumes 2 mandalayi hallediyor ya da ikinci 3 ay boyunca bahcede baska yerlerde geziyor. Bu sekilde 6 ay sonra ilk bahceye geri donuyor, oradaki kalan sebzeleri tuketiyor ve atiklari kompost ediyor ve dongu bastan basliyor.

Tavuk kumesinin ortmedigi bahce alanlarinda ise (dairenin kenarina en yakin bolgeler) Linda kendisi kompost yigini yapiyor. Bu hem oradaki yabani otlarla mucadele icin ise yariyor, hem de bahcenin ihtiyac duyacagi kompost tam da ihtiyac duyulan yerde kullanima hazir oluyor.

Anlayacaginiz gibi burada zamanlama cok onemli, hangi bahcedeki urun ne zaman olgunlasacak, ne zaman toplanacak, tavuklar ne zaman buraya girecek, kompost yapimi ne zaman bitip onun alani dikime hazir hale gelcek, vs. Bunlar ile ilgili bazi ornekler var kitapta ama ben bunu bizzat denemeden bu konularda daha fazla detay veremeyecegim. Simdilik genel fikir ile tanismis olun, isterseniz kendi denemeleriniz yapmaya baslayin. Biz de kendi denemelerimizde ilerledikce sizinle sonuclari paylasiriz.

Sistemin kalbi tavuklarin kumesi ise bir sonraki yaziya...

9 Ağustos 2010 Pazartesi

Kompost Yigini

Bildiginiz gibi kullandigimiz kuru tuvalet sistemi donusumlu olarak kullandigimiz iki kompost gozunde islemi tamamliyor. Yani kompost yigini olayi bizim icin tanidik. Ancak bunlar ozel yiginlar ve kompost elde etmemiz kabaca 2 yil suruyor. Gecen haftalarda ilk kompost dagini yapma sansimiz oldu. Ortaya o kadar buyuk bir dag cikti ki, sanirim 3-4 ay icinde islem tamamlandiginda bizi uzun sure idare edecek kompostumuz olacak.

Bir komsu ziyaretinde ev sahiplerinin oglunun buradaki yazlik sitelerden birinin cimlerin bictigini ogrendik. Bizim heryerden organik madde topladigimiz herkes tarafindan duyuldugundan kesilmis cimlerle ilgilenip ilgilenmedigimiz sordular. Tabii ki hemen atladik. Biz almazsak Datca'nin coplugune gidiyor, siyah cop torbalarinda, ne yazik!

Birkac gun sonra bir romork dolusu kesilmis cim geldi. Mis gibi kokan taze cim beklerken, torbalarda gunlerdir beklemis ve kokusmus bir cop yigini ile karsilastik. Torbalardan sulari siziyor, vs. Bu torbalari bu sekilde bekletemeyecegimiz anlasilinca mevcut saman, kurumus fasulye bitkileri ve keci gubresini de ekleyerek bir kompost tepesi yapmaya karar verdik. Artik kullanmadigimiz yukseltilmis havuz demirinin icine bir katman karbon (kuru ot/saman/kuru fasulye),



birer katman azot (keci gubresi ve cim) koyarak





ve bu katmanlari malzeme bitene kadar tekrar ederek bir tepe yaptik, en ustunu de saman ile orttuk.



Tabii her tabaka sonrasi guzelce suladik.

Iki gun sonra soyle bir acip baktigimizda isinin cok yukseldigini gorduk. Yaz sicaginda duman tutuyordu ve elimi degmege kalktigimda asiri sicakti. Ara sira kontrol edip isi dustugunde yan tarafa aktaracagiz ve tekrar sulayacagiz. Bolca oksijen alip nemini yukselten yigin bir kez daha isinacak. Bu sekilde birkac devirmeden sonra cok hizli bir sekilde kommpost elde etmis olacagiz.

Biraz emek yogun bir is, hele curumus cimen torbalarini yigina tasiyip bosaltmak cok da zevkli degildi ama cimleri cope atmaktan cok daha iyi yine de. Umarim bundan sonra cimleri bicilir bicilmez araziye getirebiliriz.

1 Nisan 2010 Perşembe

Kompostta Mutlu Son

2 yillik bekleyis gecen gun mutlu bir sekilde sona erdi, artik 2-3 elarabasi kadar kompostumuz var. Aslinda kabaca 2 metrekup bir alani tepeleme doldurup sadece bu kadarcik kompost elde etmek biraz moral bozucu ama epeydir hizli curumeyi gordugumuzden kendimizi buna hazirlamistik. Fotograf oldukca kotu ama kutunun ne kadar bosaldigi belki biraz anlasilir.



Hemen ellerimzi daldirip nefis humus kokusunu cigerlerimize cektik.



Ardindan biraz turf ve keci gubresi ilave ederek sebzeler icin guzel bir karisim hazirladik ve biber, patlican, borulce, bamya, misir, aycicegi ve yerelmasi dikerken diplerine kullandik. Bu kadar az olunca topraga sermektense sadece diplerine kullanabildik.





Simdi 1 yildir doldurdugumuz (aslinda yarim bile olmadi cunku artik atiklarin cogunu bitki diplerinde mulch olarak kullandigimizdan yeterince malzeme cikmiyor) ikinci gozu kullanmayi kesip bir yillik beklemeye aliyoruz ve simdi bosalttigimiz birinci goze geri donuyoruz.

Belki compost olarak kazandigimiz buyuk bir arazide devede kulak ama normalde kirlilik yaratacak atiklari dongusel bir sekilde tekrar topraga dondurmenin verdigi tatmin paha bicilmez!